Balık Öğretmeni Balık Öğretmeni

Olta balıkçılığı hobidir, meslek değil ...Balık Öğretmeni

Ne Aramıştınız ?

Ana sayfa » Blog » Somon Balığı [ Nedir ? ]

Somon Balığı [ Nedir ? ]

Somon Balığı  [ Nedir ? ]

Somon Balığı ;

Atlantik somonu (Salmo salar) ve Pasifik Somonları (Oncorhynchus) tatlı suda dünyaya gelir. Yeterince büyüdükten sonra denize göç eder. Tuzlu su onun için bir problem teşkil etmez, çünkü hayatının geri kalan kısmının çok büyük bir bölümünü bu tuzlu suda geçirecektir. Taa ki cinsel olgunluğa ulaşana kadar.

Somon balıkları ortalama olarak 3 – 4 yaşlarında cinsel olgunluğa ulaşırlar. Genlerine, yumurtlamak için doğdukları tatlı su kaynaklarına geri dönmeleri gerektiği kodlanmıştır. Koskoca okyanusta suyu koklayarak hayata gözlerini açtıkları akarsuları bulmaları gerçekten bir mucizedir ve bu mucizenin sadece başlangıcıdır. Hiç besin tüketmeden, akıntının ters yönünde, nice yüksek şelaleleri ve engelleri aşarak ( ki bu engellerin çoğu insanlar tarafından yapılan barajlar ve kanallar gibi büyük engeller ) çok zor bir yolculuğu tamamlayıp yumurtadan çıktıkları sulara geri dönerler. Yumurtlama işlemi tamamlandıktan sonra yol boyunca hiç bir besin tüketmeyen somon balıklarının neredeyse tamamı yorgun düşerek ölür.


somon balığı


Somon balığına ülkemizde; som balığı, somon balığı ya da somon da denilir. Bu balıklar tamamı Salmoniformers sınıfının Salmonidae ( alabalıkgiller )  familyası ait Salmo, Salmothymus, Stenodus ve Oncorhynchus cinslerinin farklı türlerinden oluşur. Atlantik Somonu ve Pasifik Somonlarının bazı türleri tatlı suda dünyaya gelir sonra denize ( okyanusa ) sonra da tekrar doğdukları akarsulara geri dönerler diğer somonlar bunu yapmazlar. Fakat ülkemizde somon dendiğinde sadece bu göç döngüsünü yapan göçebe ( anodrom ) balıklar anlaşılmaktadır. Buna göre; somon balığının özellikleri şöyledir.

Somon Balığının Özellikleri ;

Somon balıkları; yapı itibariyle çevik, yırtıcı ve oburdurlar. Tüm yırtıcı balıklar gibi onlarda diğer balıklarla beslenirler. Vücut yapıları iğ şeklinde ve yanlardan biraz basıktır. Hepsinde ortak özellik olarak sırt yüzgecinin gerisinde yağ yüzgeci vardır. Renkleri ve vücut yapıları farklı türlere göre ve yaşlarına göre çok farklılıklar gösterir bu yüzden bir genelleme yapmak doğru olmasa da şeklen alabalığı benzerler diyebiliriz. 1,5 metre uzunluğa 25 – 30 kg ağırlığa kadar büyüyebilirler.


somon balığı 2


Genelde yaz sonunda ya da sonbaharda yetişkin dişi somonlar su seviyesinin azaldığı bölgelere kuyrukları ile kuyular açarlar. Bu kuyulara yumurtalarını bırakırlar ve erkek somon da bu yumurtaları döller sonrada çukuru kapatırlar. Yumurtalar yaklaşık 4 ay sonra bu yuvalardan çıkarlar. Kısa bir süre savunmasızdırlar fakat 3 – 4 hafta içinde kendi besinlerini bulabilecek duruma gelirler. 1 yıl boyunca akarsularda yaşarlar ve daha sonra okyanusa doğru yolcuğa başlarlar. Göç yolunda dönüşüm yaşarlar ve tuzlu suda yaşayabilecek fizyolojiye kavuşurlar. Ortalama 1 ila 5 yıl okyanusta yaşarlar. Binlerce mil mesafe kat edip tekrar doğdukları akarsuya geri dönerler. Hatta doğdukları çukuru bulup oraya yumurtalarını bırakırlar.

Yaklaşık yüzyıl öncesine kadar Avrupa ’ nın her ırmağında bulunan çok yaygın bir balık türüydü. Çeşitli olumsuz sebeplerden dolayı günümüzde sayıları ciddi oranda azalmıştır. Bu azalmanın ardında tüm dünyada som balıkları yasalarla koruma altına alınmış ve göç yollarının kapatılmaması için gerekli önlemler yasalara konulmuştur. Ne kadar önlemler alınsa da günümüz koşullarında doğal olarak üreyip çoğalmaları dünyadaki somon balığı ihtiyacını karşılayamayacağı için çiftliklerde üretilmeye başlanmıştır. Günümüzde tüketilen somon balığının yaklaşık %75 çiftlik somonudur.

Ülkemizde doğal yollarla yaşayan somon türü olmadığı gibi uygun deniz sıcaklığı bulunmadığından çiftliklerde de  üretilmezler. Karadeniz’de kurulan yetiştirme çiftliklerinde 1990 lı yıllarda denemeler yapılmıştır fakat su ısısının yüksek olmasından dolayı balıklar uyum sağlayamamış ve bir çok hastalıklar gözlenmiştir.Daha sonra yetiştirme fikrinden vazgeçilmiştir.

Genellikle Norveç’ ten Norveç somonu ( atlantik somonu – Salmo salar ) ithal edilir. Raf ömrü 21 gündür. Bütün, dilim, fileto ve füme olarak satılmaktadır.

Pasifik Somon Balığı Türleri ;

  • Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss)
  • Altın alabalık (Oncorhynchus aguabonita)
  • Cutthroat alabalığı (Oncorhynchus clarki)
  • Pembe sombalığı (Oncorhynchus gorbuscha)
  • Köpek sombalığı (Oncorhynchus keta)
  • Gümüş sombalığı (Oncorhynchus kisutch)
  • Kızıl sombalığı (Oncorhynchus nerka)
  • Kral sombalığı (Oncorhynchus tshawytscha)
  • Apaçi sombalığı (Oncorhynchus apache)
  • Oncorhynchus gilae
  • Oncorhynchus ishikawai
  • Oncorhynchus iwame
  • Japon sombalığı (Oncorhynchus masou)

Somon Balığının Faydaları;

Somon balığının diğer balıklara göre çokça dile getirilmesine rağmen pek bir farkı yoktur. Bu kadar met edilmesinin sebebi ise sanıyorum ki içerisinde bulundurduğu omega 3 yağ asitleri grubundan olan EPA ve DHA ayrıca B 12 vitamininin fazla olmasından kaynaklanmaktadır.


 


YouTube-iconG__New_Logoface-web-logoinsta-web-logotwttr-web-logo

 

 


 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir